جلسات خانگی قرآن کریم بهعنوان یکی از جلوههای مؤثر فعالیتهای مردمی قرآنی، در سالهای اخیر مورد توجه تشکلها و قرارگاههای فرهنگی قرار گرفته است. این جلسات که با محوریت خانواده و بدون وابستگی اداری و مالی شکل میگیرند، نقش مهمی در تعمیق انس خانوادگی با قرآن کریم و گسترش فرهنگ قرآنی در محلهها و شهرها ایفا میکنند.
پایگاه خبری قرارگاه جلسات خانگی قرآن کریم، بهمنظور معرفی فعالیتهای قرارگاه جلسات خانگی قرآن در این استان با عفت داوودی زنجانی، مسئول جلسات خانگی قرآن کریم در همدان گفتوگویی کرده است که مشروح آنرا در ادامه میخوانیم:
طرح جلسات خانگی قرآن کریم چگونه و با چه رویکردی شکل گرفته است؟
در سالهای اخیر، با شکلگیری تشکلهای قرآنی و قرارگاههای فرهنگی، موضوع راهاندازی و تقویت جلسات خانگی قرآن کریم در برخی استانها دنبال شده است. این استانها با تشکیل قرارگاه جلسات خانگی قرآن کریم تلاش کردند بستر انس خانوادگی با قرآن و گسترش فعالیتهای قرآنی مردمی را فراهم کنند و جلسات خانگی قرآن را بهعنوان یکی از محورهای اصلی فعالیتهای مردمی قرآنی توسعه دهند.
گسترش جلسات خانگی قرآن کریم با تکیه بر ارتباط چهرهبهچهره، پیگیری تلفنی، حضور میدانی، معرفی در اجتماعات مردمی و استفاده از ظرفیت فعالان محلی دنبال میشود و این حرکت مردمی، بدون وابستگی مالی یا اداری، با هدف تعمیق انس خانوادگی با قرآن کریم در حال توسعه است.
در تبیین این حرکت قرآنی تأکید میشود که جلسات خانگی قرآن کاملاً مردمی بوده و به هیچ نهاد اجرایی وابسته نیستند و براساس تأکید رهبر معظم انقلاب اسلامی شکل گرفتهاند.
مبنای برگزاری جلسات خانگی قرآن و شیوه فعالیت آنها چگونه است؟
مبنای اصلی جلسات خانگی قرآن آن است که هر خانواده، حتی با حضور سه یا چهار نفر از اعضا، بتواند در منزل خود یک جلسه قرآن تشکیل دهد. این جلسات میتواند بهصورت هفتگی یا متناسب با شرایط خانواده برگزار شود و موضوع آن از روخوانی و روانخوانی تا حفظ، تدبر و آموزش قرآن متغیر است.
بر همین اساس، هر فرد میتواند بهعنوان بانی، مربی یا مؤسس جلسه خانگی قرآن فعالیت کند و جلسه خود را در سامانه کشوری ثبت کند. ثبت جلسات خانگی قرآن بدون وابستگی سازمانی انجام میشود و هر جلسه به نام بانی آن یا به نام یکی از شهدای استان ثبت میشود.
وضعیت ثبت و هدفگذاری جلسات خانگی قرآن در استان همدان چگونه است؟
با توجه به تقدیم هشت هزار شهید در استان همدان، هدفگذاری ثبت هشت هزار جلسه خانگی قرآن در دستور کار قرار گرفته که تاکنون بیش از یک هزار و ۹۰۰ جلسه خانگی قرآن به ثبت رسیده است.
برای پیگیری و پشتیبانی جلسات، در سطح شهرستانها نمایندگانی تعیین شدهاند که مسئولیت شناسایی، پشتیبانی و پیگیری جلسات خانگی قرآن را بر عهده دارند.
در چارچوب فعالیتهای این قرارگاه، برای هر شهرستان یک تا چند نفر بهعنوان نماینده تعیین شدهاند که مسئولیت کامل پیگیری و ساماندهی جلسات خانگی قرآن کریم در سطح شهرستان را بر عهده دارند.
خانوادههایی که در طول سال جلسات خانگی قرآن را در منزل خود برگزار میکنند میتوانند از طریق لینک http://portal.jkqk.ir جلسه خانگی خود را ثبت کنند و از قرارگاه پرچم مربوط به این جلسات را دریافت کنند.
شناسایی و راهاندازی جلسات خانگی قرآن در مناطق مختلف چگونه انجام میشود؟
بازدیدهای میدانی از شهرستانها و روستاها با هدف شناسایی و راهاندازی جلسات خانگی قرآن کریم انجام شده است و مسئولان این طرح با حضور در مناطق مختلف، ضمن گفتوگو با خانوادهها، زمینه تشکیل این جلسات را فراهم کردهاند.
این جلسات با حداقل امکانات و با محوریت مردمی شکل گرفته و بهصورت مستمر در حال افزایش است؛ تعداد جلسات خانگی قرآن کریم در سطح استان روند رو به رشدی داشته که این موضوع بهعنوان یکی از دستاوردهای مهم قرارگاه ارزیابی میشود.
فرآیند شناسایی جلسات بهصورت معرفی مردمی یا مراجعه میدانی انجام میشود و ثبت جلسات نیز از طریق لینک اینترنتی مخصوص، توسط خود برگزارکنندگان صورت میگیرد.
در سامانه کشوری جلسات خانگی قرآن، اطلاعاتی از جمله قدمت جلسه، تعداد شرکتکنندگان، نوع فعالیت قرآنی و محل برگزاری ثبت میشود که این اطلاعات به ساماندهی و برنامهریزی بهتر کمک میکند.
شبکه «ستارهسازها» چه نقشی در توسعه جلسات خانگی قرآن دارد؟
در کنار نمایندگان شهرستانی، شبکهای از فعالان قرآنی با عنوان «ستارهسازها» شکل گرفته است که مأموریت آنها شناسایی و جذب جلسات جدید و کمک به توسعه شبکه جلسات خانگی قرآن است.
قرارگاه جلسات خانگی قرآن کریم استان با برگزاری نشستهای حضوری و مجازی، ارتباط مستمر با نمایندگان شهرستانها را حفظ میکند و در صورت درخواست، بازدید میدانی از جلسات خانگی انجام میشود.
در ادامه این فعالیتها، شهر همدان به چند منطقه تقسیم شده و طرحهای محلهمحور، از جمله در شهرک بهشتی، اجرا شده است. از اهداف مهم جلسات خانگی قرآن میتوان به تقویت بنیان خانواده، گسترش صلهرحم، کاهش آسیبهای اجتماعی، ایجاد انس قرآنی در میان کودکان و نوجوانان و تبدیل خانهها به پایگاههای فرهنگی اشاره کرد.
ارزیابی جلسات خانگی قرآن کریم در قرارگاه به چه صورت انجام میشود؟
در قرارگاه جلسات خانگی قرآن کریم، ارزیابی جلسات بهصورت رسمی و مبتنی بر امتیازدهی انجام نمیشود، اما فرآیند راستیآزمایی و پیگیری جلسات ثبتشده به شکل حضوری یا تلفنی در دستور کار قرار دارد.
پس از ثبت هر جلسه در سامانه کشوری، اطلاعات ثبتکننده شامل نام، شماره تماس و مشخصات جلسه در اختیار مسئولان قرارگاه قرار میگیرد و تماس تلفنی با ثبتکنندگان جلسات بهصورت مرحلهای انجام میشود.
در برخی موارد، برگزارکنندگان جلسات تصاویر یا توضیحات مکتوبی از فعالیت جلسه ارسال میکنند که از این محتواها برای معرفی و تقویت شبکه جلسات خانگی قرآن کریم در سطح استان استفاده میشود.
قرارگاه جلسات خانگی قرآن کریم با حضور در برخی جلسات، ضمن تقدیر از فعالان قرآنی، به شناسایی ظرفیتهای اجتماعی و فرهنگی آنها میپردازد.
برنامههای تشویقی و حمایتی غیرمالی برای فعالان جلسات خانگی قرآن پیشبینی شده است که از جمله آنها میتوان به برگزاری اردوهای زیارتی اشاره کرد. در ایام ماه مبارک رمضان، قرعهکشی زیارت مشهد مقدس برای «ستارهسازهای قرآنی» برگزار میشود.
اهدای پرچم جلسات خانگی قرآن با چه هدفی انجام میشود؟
اهدای پرچم جلسات خانگی قرآن بهعنوان نماد هویتی جلسات انجام میشود و این اقدام بدون الزام به ارائه گزارش تصویری صورت میگیرد.
ارتباط و تعامل مستمر با شبکه ملی جلسات خانگی قرآن برقرار است و اعضای این شبکه بهصورت دورهای در اجتماعات و گردهماییهای کشوری حضور مییابند.
هدایت کلان تشکیلات جامعه قرآنی کشور بر عهده رئیس شبکه ملی جلسات خانگی قرآن است و این مجموعه با رویکرد «هر خانه یک جلسه قرآن» فعالیت میکند. پرچم جلسات خانگی قرآن کریم به نام شهدای جنگ ۱۲ روزه که تعداد این شهدا در همدان ۵۷ شهید است، چاپ شده است.
تمامی این فعالیتها بدون وابستگی مالی به نهادهای دولتی انجام میشود و نمادهای هویتی همچون پرچم جلسات خانگی قرآن، بهعنوان عامل انگیزشی به برگزارکنندگان اهدا میشود.